Hayatın Normal Bir Dönemi: Menopoz

Hastalık olmayıp hayatın normal bir dönemi olan menopoz ile ilgili bilinen yanlışları doğru bilgi ile düzeltme adına Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Cenap Açıkkol’un konuyla ilgili açıklamaları;

12  ay boyunca adet görmeme  menopoz olarak  adlandırılır. Menopoz  bir gecede olmaz. Kadından kadına  değişen, perimenopoz denilen ön  bir süreç vardır. Kadında yumurtalıklar, yumurta ve  kadınlık hormonları üretirler. Bu hormonlar kadınsı özellikleri verirler. Adet döngüsünü yönetirler. Gebeliğe katkıda bulunurlar. Kemik gelişimi ve korunmasını sağlarlar. Menopozda bu hormonların yapımı azalır ve biter.

Menopoz yaşı ortalama 51’dir. Ama 30-60  yaşları arasında görülebilir. Perimenopoz  genellikle düzensiz adet kanamaları ve ateş basması ile başlar. Menopozdan  10  yıl önce bu bulgular görülebilir.

Doğal  menopoz dışında, cerrahi  operasyonlar, kemoterapi, radyoterapi ve erken yumurtalık yetmezliği de menopozun nedenleri arasında sayılabilir. Özellikle cerrahi olarak yumurtalıkların alınması ani olarak menopoza sokar. Bu durumda şikâyetler daha erken ve daha şiddetli olarak  ortaya çıkar. Sadece rahmin alınması ve yumurtalıkların  yerinde bırakılmasında ise menopoz bulguları oluşmaz. Yıllar sonra bulgular ortaya çıkar.

Menopozun bulguları kadından kadına  değişir. Bazen  çok bir bulgu olmadan sessizce menopoza girilirken, bazen de  ciddi sıkıntılar oluşabilir. Düzensiz kanamalar; Aşırı ve sık kanamalar olabilir. Bazen de tersine kanama miktarı azalmış ve kanamaların arası daha seyrek olmaya başlamıştır. Bu dönemde doğurganlık  azalmıştır.

Ateş basması ve gece terlemeleri; Ani  başlayan, daha çok   baş boyun ve göğüste olan sıcaklık hissi  oluşur. Gece terlemeleri uyku düzenini bozduğundan gün boyu yorgunluk hissedilir.

Genital bölgede kuruluk, yanma, ağrı ve sık idrara çıkma, idrar kaçırma, idrar yolu enfeksiyonları, yorgunluk, unutkanlık, çabuk sinirlenme sıklıkla görülür.

Kilo alma, ciltte kırışmalar, tüylenme  gibi  bulgular  en sık  görülenlerdir. Kemik erimesi ve buna bağlı kırıklar oluşabilir. Kalp  hastalıkları  bu  dönemde daha sık görülür.

Tanıda, hormon ölçümleri çok güvenilir değildir. Aynı kadında  bir  gün yüksek diğer gün düşük olabilir. Tek bir  hormon testi menopoz tanısı koydurmaz. Halen en güvenilir tanı kriteri 12 ay adet görmemektir.

Menopoz hayatın normal bir dönemidir. Hastalık  değildir. Ancak bulgular çok şiddetliyse bir uzman yardımı ile destekleyici tedaviler verilebilir.Hormon tedavisinde en sık  östrojen ve progesteron kullanılır. Ateş  basması ve kurulukta çok etkilidir. Ancak  uzun kullanımı kalp hastalığı, inme ve meme kanseri riskini artırır. Hormon  tedavisi verilecekse küçük doz kısa süre kuralına uyulmalıdır.

Bazı  doğum kontrol hapları, özellikle  ön menopoz döneminde görülen düzensiz kanamalarda kullanılabilir. Genital bölgedeki  kuruluk için bölgesel uygulanabilen, kremler ve fitiller çok etkilidir. Aynı amaçla, hormon içermeyen jeller kullanılabilir. Bir psikiyatri uzmanı  kontrolünde antidepresanların kullanımı sıcak basmasını azaltabilir.

Alternatif tedavi olarak  destekleyici bitkisel  ürünler kullanılabilir. Soya ürünleri, black cohosh, dong quai, civanperçemi en popüler olanlarıdır. Bu bitkiler fitoöstrojen denilen doğal östrojen içerirler. Bu östrojenlerin  miktarı  çok düşük olduğundan  genellikle zararlı etkileri yoktur. Ama  doz ayarlanması yine de doktor önerisiyle olmalıdır

Düzenli eksersiz,  kalp ve damar hastalıklarını önlediği gibi, kemik erimesi  ve ruhsal yönden de  destek sağlar. Kilo  almamak için uygun beslenme ve  sigara içmemekte menopoza olumlu katkı sağlar.

Menü